کتاب تاب‌آوری راهبردی سازمان‌ها در شرایط عدم‌قطعیت

پیشگفتار 11
مقدمه 15
بخش اول: مبانی نظری پیشرفته و چارچوب های مفهومی 19
فصل 1 19
بازاندیشی در مفهوم تاب‌آوری سازمانی در عصر عدم‌قطعیت 19
1-1- مقدمه فصل اول 19
2-1- تحول پارادایم‌های مدیریتی در محیط‌های ناپایدار 21
3-1- سیر تکاملی مفهوم تاب‌آوری در علوم مدیریت و سازمان 26
4-1- تمایز تاب‌آوری از مفاهیم مشابه در مدیریت (پایداری، انعطاف‌پذیری و چابکی) 28
5-1- تحلیل عمیق‌تر تمایزات 31
6-1- تاب‌آوری به مثابه فلسفه مدیریتی نوین: از واکنش به خلاقیت 32
7-1- تاب‌آوری به‌مثابه قابلیت پویا و راهبردی: از واکنش به سازوکار تبدیل 34
1-8- جایگاه تاب‌آوری در نظریه‌های نوین سازمان 38
9-1- جایگاه تاب‌آوری در نظریه‌های نوین سازمان: از سیستم‌ها تا فرهنگ‌ها 40
10-1- ضرورت رویکرد میان‌رشته‌ای در تحلیل تاب‌آوری سازمانی 43
منابع فصل اول 48
فصل 2 55
عدم‌قطعیت، پیچیدگی و آشفتگی راهبردی در محیط‌های سازمانی 55
2-1- ماهیت عدم‌قطعیت و سطوح آن در سازمان‌ها 55
2-1-1- سطوح مختلف عدم‌قطعیت در سازمان‌ها 56
2-2- محیط‌های VUCA و BANI: تحلیل تطبیقی 61
2-3- پیچیدگی، آشوب و پیامدهای راهبردی 67
2-4- اثر عدم‌قطعیت بر تصمیم‌گیری‌های کلان 72
2-5- چالش‌های مدیریتی در سازمان‌های معاصر 77
منابع فصل دوم 83
فصل 3 85
مبانی نظری و فلسفی تاب‌آوری راهبردی 85
3-1- ریشه‌های نظری تاب‌آوری در نظریه سیستم‌ها 85
3-2- دیدگاه‌های اقتضایی، نهادی و پویایی‌های سازمانی 89
3-3- تاب‌آوری در نظریه قابلیت‌های پویا 94
3-4- تحلیل انتقادی نظریه‌های موجود 98
منابع فصل سوم 107
فصل 4 109
تبیین مفهومی تاب‌آوری راهبردی سازمان‌ها 109
4-1- تعریف جامع تاب‌آوری راهبردی 109
4-2- تمایز تاب‌آوری راهبردی با تاب‌آوری عملیاتی 114
4-3- مولفه‌ها و ابعاد چندسطحی تاب‌آوری راهبردی 118
4-4- ارتباط تاب‌آوری با مزیت رقابتی پایدار 122
4-5- پیامدهای عملکردی تاب‌آوری راهبردی 126
منابع فصل چهارم 131
بخش دوم: سازوکارها، عوامل و مدل‌های تحلیلی 135
فصل 5 135
عوامل درون‌سازمانی مؤثر بر تاب‌آوری راهبردی 135
۵-۱- رهبری راهبردی و شایستگی‌های مدیران تاب‌آور 135
۵-۲- فرهنگ سازمانی مبتنی بر یادگیری و انعطاف‌پذیری 144
3-5- سرمایه انسانی، دانش سازمانی و یادگیری مستمر 152
4-5- ساختار، حاکمیت سازمانی و نظام‌های تصمیم‌گیری 159
۵-۵- منابع راهبردی و قابلیت‌های کلیدی سازمان 167
6-5- جمع‌بندی و دلالت‌های مدیریتی 174
منابع فصل پنجم 176
فصل 6 187
عوامل برون‌سازمانی و نهادی در شکل‌گیری تاب‌آوری 187
6-1- نقش محیط نهادی و سیاست‌گذاری‌ها 187
2-6- شبکه‌های بین‌سازمانی و همکاری‌های راهبردی 194
3-6- فناوری، دیجیتال‌سازی و نوآوری راهبردی (منظر بیرونی) 202
4-6- مدیریت ریسک‌های محیطی و کلان 210
5-6- تعامل سازمان با بحران‌های سیستماتیک 217
6-6- جمع‌بندی و دلالت‌های مدیریتی 225
منابع فصل ششم 227
فصل 7 235
مدل‌ها و چارچوب‌های ارزیابی تاب‌آوری راهبردی 235
1-7- مرور نظام‌مند مدل‌های بین‌المللی تاب‌آوری 235
1-1-7- مدل‌های مبتنی بر استاندارد: تحلیل تطبیقی ISO 22316 و BS 65000 235
2-7- شاخص‌ها و معیارهای سنجش تاب‌آوری راهبردی 243
3-7- نقد روش‌شناختی مدل‌های موجود 251
4-7- بومی‌سازی چارچوب‌های ارزیابی در سازمان‌های ایرانی 260
5-7- ارائه چارچوب تحلیلی تلفیقی تاب‌آوری راهبردی (مدل پیشنهادی) 268
6-7- جمع‌بندی و دلالت‌های مدیریتی 275
منابع فصل هفتم 277
بخش سوم: کاربست راهبردی و تجربیات سازمانی 287
فصل 8 287
تاب‌آوری راهبردی در مواجهه با بحران‌ها و شوک‌های کلان 287
8-1- مقدمه فصل هشتم 287
8-2- چارچوب تحلیل واکنش سازمان تاب‌آور به بحران 292
8-3- بحران‌های اقتصادی و مالی 299
8-4- بحران‌های انسانی، سازمانی و اخلاقی 305
8-5- بحران‌های فناورانه و سایبری 311
8-6- پاندمی‌ها و بحران‌های جهانی 316
8-7- تحلیل راهبردهای سازمان‌های تاب‌آور 321
8-8- جمع‌بندی و دلالت¬های مدیریتی 327
منابع فصل هشتم 331
فصل 9 337
تحلیل مطالعات موردی سازمان‌های تاب‌آور 337
9-1- مقدمه فصل و منطق روش مطالعه موردی 337
9-2- چارچوب کُدگذاری و تحلیل کیس‌ها (برای یکدست شدن همه نمونه‌ها) 340
9-3- مطالعات موردی سازمان‌های پیشرو جهانی 347
9-4- تجربیات سازمان‌های ایرانی در شرایط عدم‌قطعیت 354
9-5- تحلیل تطبیقی راهبردهای موفق و ناموفق 361
9-6- عوامل کلیدی موفقیت در تاب‌آوری راهبردی 365
9-7- جمع بندی و دلالت¬های مدیریتی 371
منابع فصل نهم 379
فصل 10 385
طراحی، پیاده‌سازی و نهادینه‌سازی راهبردهای تاب‌آور 385
10-1- مقدمه فصل دهم 385
10-2- فرآیند طراحی راهبرد تاب‌آور 391
10-3- ابزارها و تکنیک‌های اجرایی 399
10-4- نقش مدیران ارشد در نهادینه‌سازی تاب‌آوری 405
10-5- موانع و چالش‌های پیاده‌سازی 411
10-6- راهکارهای عملی برای سازمان‌ها 416
10-7- جمع‌بندی و دلالت¬های مدیریتی 421
منابع فصل دهم 425
بخش چهارم: خروجی های آموزشی و توسعه مدیریتی 431
فصل 11 431
آموزش و توسعه مدیران در راستای تاب‌آوری راهبردی 431
11-1- مقدمه 431
۱۱–2- طراحی دوره‌های آموزشی مبتنی بر تاب‌آوری 432
3-11- شایستگی‌ها و مهارت‌های مدیران تاب‌آور 435
۱۱–4- آموزش‌های ضمن خدمت و توسعه رهبری 439
۱۱–5- سناریونویسی و تصمیم‌گیری در شرایط عدم ‌قطعیت 443
۱۱–6- نقش یادگیری سازمانی در توسعه تاب‌آوری 447
11-7- جمع بندی و دلالت های مدیریتی 451
منابع فصل یازدهم 453
فصل 12 457
مدل نهایی، جمع‌بندی و مسیرهای پژوهشی 457
12-1- جمع‌بندی یافته‌های نظری و کاربردی 457
12-2 مدل نهایی تاب‌آوری راهبردی سازمان 459
12-3- پیشنهادها و دلالت های سیاستی و مدیریتی 463
12-4- چشم انداز تاب آوری سازمان ها در دنیای ناپایدار 465