کتاب مدیریت راهبردی چابکی سازمانی در اقتصادهای ناپایدار

نویسنده: دکتر رضا خضردوست
شابک: 978-622-378-043-1
تعداد صفحات: 86 صفحه
سال انتشار: 1404
ناشر: انتشارات هورین

کتاب «مدیریت راهبردی چابکی سازمانی در اقتصادهای ناپایدار» اثری تخصصی در حوزه مدیریت استراتژیک و رفتار سازمانی است که با تمرکز بر شرایط بی‌ثبات اقتصادی، چارچوبی کاربردی برای طراحی و پیاده‌سازی چابکی سازمانی ارائه می‌دهد.

در محیط‌هایی که شوک‌های اقتصادی، تورم، نوسانات ارزی، تحریم‌ها و تغییرات فناوری به‌صورت مستمر رخ می‌دهند، الگوهای سنتی برنامه‌ریزی راهبردی دیگر پاسخ‌گو نیستند. این کتاب با رویکردی تحلیلی و کاربردی، به مدیران نشان می‌دهد چگونه می‌توان در فضای عدم‌قطعیت دائمی، بقا و رشد را هم‌زمان دنبال کرد. 📊

این اثر برای مدیران ارشد، مشاوران مدیریت، پژوهشگران حوزه چابکی سازمانی و دانشجویان مدیریت راهبردی منبعی راهگشا و به‌روز محسوب می‌شود.

بخش اول: فهم اقتصاد ناپایدار و بازتعریف چابکی سازمانی

فصل اول: زیستن و تصمیم‌گیری در بستر بی‌ثباتی اقتصادی

کتاب با تحلیل مفهوم «اقتصاد ناپایدار» آغاز می‌شود. نویسنده نشان می‌دهد که بی‌ثباتی اقتصادی تنها به شوک‌های مقطعی محدود نیست، بلکه در بسیاری از کشورها به یک وضعیت مزمن تبدیل شده است.

در چنین شرایطی، سازمان‌ها با عدم‌قطعیت دائمی مواجه‌اند؛ پیش‌بینی‌پذیری کاهش یافته و تصمیم‌گیری راهبردی پیچیده‌تر شده است.

یکی از مباحث کلیدی این فصل، فروپاشی الگوهای سنتی برنامه‌ریزی راهبردی است. برنامه‌های پنج‌ساله و مدل‌های خطی پیش‌بینی، در محیط‌های پرنوسان کارایی خود را از دست می‌دهند.

پارادوکس بقا و رشد نیز مطرح می‌شود: چگونه می‌توان در شرایط بحران، هم از سازمان محافظت کرد و هم به توسعه اندیشید؟

در پایان این فصل، ضرورت بازتعریف مفهوم مزیت رقابتی مطرح می‌شود. مزیت رقابتی در اقتصاد ناپایدار دیگر یک دارایی ثابت نیست، بلکه یک قابلیت پویا است.

فصل دوم: بازتعریف چابکی سازمانی در شرایط ناپایدار

در این فصل، مفهوم چابکی از سطح واکنش‌پذیری ساده به سطح پیش‌نگری راهبردی ارتقا می‌یابد. چابکی تنها پاسخ سریع به تغییر نیست، بلکه توانایی پیش‌بینی و آماده‌سازی برای تغییرات آینده است.

چابکی به‌عنوان یک قابلیت راهبردی پویا تعریف می‌شود که شامل یادگیری سریع، تطبیق منابع و تصمیم‌گیری انعطاف‌پذیر است.

نویسنده تمایز چابکی با انعطاف‌پذیری و تاب‌آوری را روشن می‌کند:

• انعطاف‌پذیری یعنی تغییر در چارچوب موجود
• تاب‌آوری یعنی بازگشت به وضعیت قبلی
• چابکی یعنی بازآفرینی مداوم در مواجهه با تغییر

چابکی در اقتصادهای باثبات با چابکی در اقتصادهای ناپایدار متفاوت است؛ در حالت دوم، سرعت تصمیم‌گیری و سازگاری اهمیت حیاتی دارد.

فصل سوم: پیشران‌های محیطی و درون‌سازمانی چابکی

در این فصل، عوامل محیطی مانند نوسانات کلان اقتصادی و فشارهای تصمیم‌گیری بررسی می‌شوند.

نقش فناوری‌های نوظهور در تشدید یا تسهیل چابکی تحلیل می‌شود. فناوری می‌تواند ابزار تسریع تصمیم‌گیری باشد یا در صورت عدم آمادگی سازمان، عامل پیچیدگی بیشتر گردد.

ساختارهای سازمانی مسطح در مقایسه با ساختارهای سلسله‌مراتبی بررسی شده‌اند. ساختارهای چابک، تصمیم‌گیری را به سطوح پایین‌تر تفویض می‌کنند.

سرمایه انسانی و ذهنیت چابک از دیگر محورهای مهم این فصل است. فرهنگ سازمانی در بستر عدم‌قطعیت باید مبتنی بر یادگیری، اعتماد و مسئولیت‌پذیری باشد.

بخش دوم: معماری راهبردی، رهبری و سنجش چابکی

فصل چهارم: معماری راهبردی سازمان‌های چابک

در این فصل، طراحی راهبرد در شرایط تغییرات سریع بررسی می‌شود. راهبردهای کوتاه‌چرخه‌ای جایگزین برنامه‌های بلندمدت ایستا می‌شوند.

تصمیم‌گیری تطبیقی و هم‌راستاسازی منابع با اولویت‌های متغیر از عناصر کلیدی معماری راهبردی هستند.

نقش داده و تحلیل در تصمیمات کلان برجسته شده است. سازمان‌های چابک از داده‌های به‌روز برای تنظیم سریع راهبرد استفاده می‌کنند.

حاکمیت سازمانی نیز باید با اصول چابکی هماهنگ باشد تا فرآیند تصمیم‌گیری تسریع شود.

فصل پنجم: فرآیندهای مدیریتی در سازمان‌های چابک

برنامه‌ریزی پویا جایگزین برنامه‌ریزی ایستا می‌شود. کنترل مدیریتی در محیط‌های غیرقابل پیش‌بینی نیازمند شاخص‌های انعطاف‌پذیر است.

مدیریت ریسک در اقتصادهای پرنوسان به یک فرآیند مستمر تبدیل می‌شود، نه یک فعالیت مقطعی.

یادگیری سازمانی سریع و بازخورد مستمر از ارکان چابکی هستند. بازآفرینی فرآیندهای کلیدی کسب‌وکار نیز برای حفظ رقابت‌پذیری ضروری است.

فصل ششم: رهبری و سرمایه انسانی در چابکی راهبردی

در این فصل، ویژگی‌های رهبران چابک در شرایط بحران بررسی می‌شود. رهبر چابک باید هم‌زمان شهود و تحلیل عقلایی را به‌کار گیرد.

توانمندسازی کارکنان در ساختارهای چابک اهمیت بالایی دارد. انگیزش و حفظ سرمایه انسانی در محیط ناپایدار، نیازمند سیاست‌های حمایتی و فرهنگی است.

مدیریت تعارض و استرس سازمانی نیز به‌عنوان یکی از وظایف کلیدی رهبران چابک مطرح می‌شود.

فصل هفتم: سنجش، ارزیابی و بلوغ چابکی سازمانی

در فصل پایانی، چالش‌های اندازه‌گیری چابکی بررسی می‌شود. شاخص‌های راهبردی چابکی سازمانی معرفی شده و مدل‌های بلوغ چابکی در اقتصادهای ناپایدار تحلیل می‌گردد.

ارزیابی عملکرد در شرایط تغییرپذیر باید منعطف و پویا باشد. نتایج ارزیابی باید به بهبود مستمر منجر شود، نه صرفاً گزارش‌دهی.

چرا کتاب مدیریت راهبردی چابکی سازمانی در اقتصادهای ناپایدار را بخوانیم؟

• تحلیل علمی بی‌ثباتی اقتصادی و پیامدهای آن برای سازمان‌ها
• ارائه چارچوب عملی برای پیاده‌سازی چابکی راهبردی
• بررسی نقش رهبری، فناوری و سرمایه انسانی در چابکی
• معرفی شاخص‌ها و مدل‌های سنجش بلوغ چابکی
• کاربردی برای مدیران در اقتصادهای پرنوسان

کتاب «مدیریت راهبردی چابکی سازمانی در اقتصادهای ناپایدار» راهنمایی عملی برای مدیرانی است که می‌خواهند در شرایط عدم‌قطعیت، سازمانی پویا، سازگار و رقابت‌پذیر بسازند و از بحران‌ها به‌عنوان فرصت استفاده کنند. 📚

بخش اول: معرفی کتاب «مدیریت راهبردی چابکی سازمانی در اقتصادهای ناپایدار»

❓ کتاب «مدیریت راهبردی چابکی سازمانی در اقتصادهای ناپایدار» درباره چیست؟

کتاب «مدیریت راهبردی چابکی سازمانی در اقتصادهای ناپایدار» اثری تخصصی در حوزه مدیریت راهبردی است که به بررسی نحوه بقا، رشد و تصمیم‌گیری سازمان‌ها در محیط‌های اقتصادی بی‌ثبات می‌پردازد. این کتاب تلاش می‌کند نشان دهد در شرایطی که شوک‌های اقتصادی، نوسانات ارزی، تغییرات سیاستی و عدم‌قطعیت مزمن وجود دارد، الگوهای سنتی برنامه‌ریزی دیگر پاسخگو نیستند و سازمان‌ها نیازمند رویکردی چابک و تطبیقی هستند.

اثر حاضر چابکی سازمانی را نه صرفاً یک تکنیک عملیاتی، بلکه یک قابلیت راهبردی پویا معرفی می‌کند که باید در معماری کلان سازمان نهادینه شود. 📘

❓ نویسنده کتاب چه کسی است؟

نویسنده این کتاب، دکتر رضا خضردوست است که در حوزه مدیریت راهبردی و چابکی سازمانی پژوهش و فعالیت علمی دارد.

❓ مشخصات انتشار کتاب چیست؟

• شابک: 978-622-378-043-1
• تعداد صفحات: 86 صفحه
• سال انتشار: 1404
• ناشر: انتشارات هورین

این کتاب در سال ۱۴۰۴ منتشر شده و با تمرکز بر اقتصادهای ناپایدار، رویکردی کاربردی و تحلیلی ارائه می‌دهد.

❓ مسئله اصلی کتاب چیست؟

پرسش محوری کتاب این است:

چگونه می‌توان در محیطی که بی‌ثباتی اقتصادی به یک وضعیت دائمی تبدیل شده، راهبردی چابک طراحی و اجرا کرد؟

نویسنده نشان می‌دهد که سازمان‌ها دیگر نمی‌توانند بر برنامه‌های بلندمدت ثابت تکیه کنند، بلکه باید توانایی تطبیق سریع و تصمیم‌گیری کوتاه‌چرخه‌ای داشته باشند.

❓ فصل اول چه موضوعاتی را بررسی می‌کند؟

فصل اول: زیستن و تصمیم‌گیری در بستر بی‌ثباتی اقتصادی

در این فصل، ویژگی‌های اقتصاد ناپایدار تحلیل می‌شود:

• شوک‌های مقطعی در برابر بی‌ثباتی مزمن
• فروپاشی الگوهای سنتی برنامه‌ریزی
• پارادوکس بقا و رشد در محیط متلاطم
• ضرورت بازتعریف مزیت رقابتی

این فصل زمینه نظری برای ورود به مفهوم چابکی راهبردی را فراهم می‌کند.

❓ فصل دوم چگونه مفهوم چابکی را بازتعریف می‌کند؟

فصل دوم: بازتعریف چابکی سازمانی در شرایط ناپایدار

در این بخش، چابکی از یک مفهوم واکنشی به یک قابلیت پیش‌نگرانه ارتقا می‌یابد.

محورها:

• تحول مفهوم چابکی
• تمایز چابکی با انعطاف‌پذیری و تاب‌آوری
• پیامدهای راهبردی برای مدیران ارشد

نویسنده تأکید می‌کند که چابکی فراتر از سازگاری است؛ بلکه شامل پیش‌بینی و شکل‌دهی فعال به محیط است.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

بخش دوم: معماری راهبردی، رهبری و سنجش چابکی سازمانی

❓ پیشران‌های چابکی سازمانی چیست؟

فصل سوم: پیشران‌های محیطی و درون‌سازمانی چابکی

در این فصل، عوامل مؤثر بر چابکی بررسی می‌شوند:

• نوسانات کلان اقتصادی
• فناوری‌های نوظهور
• ساختارهای سازمانی مسطح در برابر سلسله‌مراتبی
• سرمایه انسانی و فرهنگ سازمانی

این بخش نشان می‌دهد که چابکی صرفاً وابسته به ساختار نیست، بلکه به ذهنیت و فرهنگ نیز وابسته است.

❓ معماری راهبردی سازمان‌های چابک چگونه طراحی می‌شود؟

فصل چهارم: معماری راهبردی سازمان‌های چابک

موضوعات کلیدی:

• طراحی راهبرد در شرایط تغییر سریع
• راهبردهای کوتاه‌چرخه‌ای
• هم‌راستاسازی منابع با اولویت‌های متغیر
• نقش داده و تحلیل در تصمیم‌گیری
• حاکمیت سازمانی چابک

این فصل چارچوبی برای طراحی ساختار راهبردی در شرایط بی‌ثبات ارائه می‌دهد.

❓ فرآیندهای مدیریتی در سازمان چابک چه تفاوتی دارند؟

فصل پنجم: فرآیندهای مدیریتی در سازمان‌های چابک

در این بخش، مدیریت ایستا جای خود را به مدیریت پویا می‌دهد:

• برنامه‌ریزی پویا
• کنترل مدیریتی در شرایط غیرقابل پیش‌بینی
• مدیریت ریسک
• یادگیری سازمانی سریع
• بازآفرینی فرآیندهای کسب‌وکار

این فصل نشان می‌دهد که یادگیری مستمر یکی از ارکان چابکی است.

❓ نقش رهبری در چابکی راهبردی چیست؟

فصل ششم: رهبری و سرمایه انسانی

در این فصل، ویژگی‌های رهبران چابک بررسی می‌شود:

• تصمیم‌گیری شهودی در کنار تحلیل عقلایی
• توانمندسازی کارکنان
• حفظ انگیزش در محیط ناپایدار
• مدیریت تعارض و استرس

رهبران چابک، عامل اصلی نهادینه‌سازی فرهنگ تطبیق‌پذیری هستند.

❓ چگونه می‌توان چابکی سازمانی را سنجید؟

فصل هفتم: سنجش و بلوغ چابکی سازمانی

محورها:

• چالش‌های اندازه‌گیری چابکی
• شاخص‌های راهبردی چابکی
• مدل‌های بلوغ
• ارزیابی عملکرد در شرایط تغییرپذیر
• استفاده از نتایج ارزیابی برای بهبود مستمر

این فصل ابزارهایی برای سنجش میزان چابکی سازمان ارائه می‌دهد.

جمع‌بندی

کتاب «مدیریت راهبردی چابکی سازمانی در اقتصادهای ناپایدار» اثری کاربردی در حوزه مدیریت راهبردی است که نشان می‌دهد در شرایط بی‌ثباتی مزمن اقتصادی، تنها سازمان‌هایی بقا و رشد خواهند داشت که چابکی را به‌عنوان یک قابلیت راهبردی نهادینه کنند.

این کتاب برای مدیران ارشد، مشاوران مدیریت و پژوهشگران حوزه چابکی سازمانی، چارچوبی عملی برای طراحی سازمان‌های تطبیق‌پذیر و مقاوم در برابر شوک‌های اقتصادی ارائه می‌دهد. 📊📘