کتاب «کودک در آینه؛ بازیدرمانی هیجانات از مسیر خیال» نوشته زهرا زاغیان، اثری در حوزه روانشناسی کودک و بازیدرمانی است که به نقش بازی و تخیل در شناخت و بیان هیجانات کودکان توجه دارد.
کودکان همیشه نمیتوانند احساسات خود را مانند بزرگسالان با کلمات بیان کنند. بازی، داستان، تصویر و خیال میتوانند راههایی طبیعی برای بیان تجربههای درونی کودک باشند. از این منظر، بازیدرمانی میتواند به متخصص کمک کند تا دنیای هیجانی کودک را بهتر بشناسد و زمینهای مناسب برای کار با احساسات او فراهم کند.
«کودک در آینه» بر استفاده از بازی و خیال در مواجهه با هیجانات کودک تمرکز دارد. در بازی، کودک میتواند موقعیتهایی را که برایش دشوار، ترسناک یا مبهم هستند به شکل نمادین بازسازی کند.
این فرایند میتواند به کودک کمک کند احساسات خود را بهتر تجربه و بیان کند و برای مواجهه با موقعیتهای مختلف، راههای مناسبتری پیدا کند.
بازی بخش مهمی از زندگی کودک است. کودک در جریان بازی میتواند نقشهای مختلف را تجربه کند، اتفاقات پیرامون خود را بازسازی کند و درباره روابط و احساساتش به شکل غیرمستقیم صحبت کند.
به همین دلیل، بازی در روانشناسی کودک صرفا سرگرمی نیست و میتواند ابزاری برای مشاهده و شناخت دنیای درونی کودک باشد.
تخیل به کودک اجازه میدهد تجربههای خود را در قالب شخصیتها، داستانها و موقعیتهای خیالی بیان کند.
کودک ممکن است احساس ترس، خشم یا نگرانی خود را به یک شخصیت خیالی نسبت دهد یا داستانی بسازد که در آن قهرمان با مشکلی مشابه روبهرو میشود. چنین روایتهایی میتوانند اطلاعاتی درباره تجربه هیجانی کودک فراهم کنند.
کودک ممکن است احساسات مختلفی مانند شادی، ترس، خشم، غم، حسادت یا نگرانی را تجربه کند، اما همیشه توانایی نامگذاری و توضیح آنها را ندارد.
کمک به کودک برای شناخت و نامگذاری احساسات، یکی از بخشهای مهم رشد عاطفی محسوب میشود. بازی و فعالیتهای خلاقانه میتوانند این فرایند را برای کودک ملموستر کنند.
تنظیم هیجان به توانایی فرد برای شناخت و مدیریت واکنشهای هیجانی اشاره دارد. این مهارت از دوران کودکی شکل میگیرد و به تدریج رشد میکند.
کودک با یادگیری شناخت احساسات و پیدا کردن شیوههای مناسب برای ابراز آنها، میتواند به تدریج کنترل بیشتری بر واکنشهای خود پیدا کند.
برخی کودکان احساسات خود را در قالب ترس، نگرانی یا اجتناب نشان میدهند. بازی میتواند محیطی کنترلشده ایجاد کند که کودک در آن بتواند با موضوع ترسناک خود به صورت غیرمستقیم مواجه شود.
البته استفاده درمانی از بازی باید متناسب با شرایط کودک و توسط فرد متخصص انجام شود.
خشم یکی از هیجانات طبیعی انسان است، اما کودک ممکن است هنوز روش مناسب بیان یا مدیریت آن را نیاموخته باشد.
بازی و فعالیتهای تخیلی میتوانند به کودک کمک کنند خشم خود را بشناسد و درباره علت آن صحبت کند و در عین حال راههای مناسبتری برای بیان آن یاد بگیرد.
والدین نقش مهمی در رشد هیجانی کودک دارند. گوش دادن به کودک، جدی گرفتن احساسات او و ایجاد محیطی امن برای بیان هیجانات میتواند به رشد عاطفی سالم کمک کند.
در فرایند بازی نیز والدین باید از قضاوت یا تحمیل تفسیر خود بر بازی کودک پرهیز کنند و در صورت وجود مشکلات جدی، از متخصص کمک بگیرند.
عنوان «کودک در آینه» میتواند مفهومی نمادین نیز داشته باشد؛ یعنی کودک در جریان بازی و خیال، با بخشی از تجربهها و احساسات درونی خود روبهرو شود.
شناخت خود و احساسات، یکی از پایههای شکلگیری مهارتهای عاطفی و اجتماعی در سالهای رشد است.
بازی میتواند به کودک فرصت دهد مهارتهایی مانند همکاری، نوبتگیری، حل تعارض، همدلی و ارتباط با دیگران را تمرین کند.
بازیهای گروهی و نقشآفرینی نیز میتوانند موقعیتهایی برای تجربه روابط اجتماعی و یادگیری رفتارهای مناسب فراهم کنند.
در کار با کودکان، توجه به سن، ویژگیهای فردی، شرایط خانوادگی و سطح رشد کودک اهمیت دارد. روش مناسب برای یک کودک ممکن است برای کودک دیگر نتیجه مشابهی نداشته باشد.
به همین دلیل، بازیدرمانی حرفهای باید بر اساس ارزیابی و نیازهای مشخص کودک انجام شود.
این کتاب میتواند برای گروههای زیر مناسب باشد:
| مشخصات | اطلاعات |
|---|---|
| عنوان | کودک در آینه؛ بازیدرمانی هیجانات از مسیر خیال |
| نویسنده | زهرا زاغیان |
| ناشر | انتشارات هورین |
| سال انتشار | ۱۴۰۴ |
| تعداد صفحات | ۸۲ صفحه |
| شابک | 978-622-378-863-5 |
«کودک در آینه؛ بازیدرمانی هیجانات از مسیر خیال» به موضوع مهم ارتباط میان بازی، تخیل و دنیای هیجانی کودک میپردازد. شناخت احساسات، بیان هیجان، تنظیم هیجانی و ایجاد ارتباط مؤثر با کودک از موضوعاتی هستند که در این حوزه اهمیت دارند.
این موضوع برای والدین و متخصصانی که با کودکان کار میکنند نیز قابل توجه است؛ زیرا بازی میتواند دریچهای برای مشاهده و درک بهتر تجربههای درونی کودک باشد.
کتاب «کودک در آینه؛ بازیدرمانی هیجانات از مسیر خیال» نوشته زهرا زاغیان، اثری در حوزه روانشناسی کودک و بازیدرمانی است که بر نقش بازی و تخیل در شناخت و بیان هیجانات کودکان تمرکز دارد.
بازی میتواند به کودک کمک کند تجربههای درونی خود را به شیوهای متناسب با مرحله رشدش بیان کند. شناخت هیجانات، تنظیم احساسات، مواجهه با ترس و اضطراب، مدیریت خشم و تقویت مهارتهای اجتماعی از موضوعات مهم مرتبط با این رویکرد هستند.
این کتاب توسط انتشارات هورین در سال ۱۴۰۴ و در ۸۲ صفحه منتشر شده است.
نویسنده کتاب زهرا زاغیان است.
موضوع کتاب بازیدرمانی و استفاده از بازی و خیال برای شناخت و کار با هیجانات کودکان است.
کودک ممکن است در جریان بازی و داستانپردازی احساسات و تجربههای خود را به صورت مستقیم یا نمادین بیان کند و این موضوع میتواند به شناخت بهتر دنیای هیجانی او کمک کند.
این کتاب برای روانشناسان و مشاوران کودک، متخصصان بازیدرمانی، والدین، مربیان و دانشجویان روانشناسی و مشاوره مناسب است.
کتاب ۸۲ صفحه دارد.
این اثر توسط انتشارات هورین منتشر شده است.